ترکیب رفتار با عادت (گام ششم)

اگه یه فیلم خیلی خوب رو ده بار پشت سر هم ببینی، دفعه‌ی دهم دیگه اون حس و اشتیاق دفعه‌ی اول رو بهت نمی‌ده و احتمالاً حوصله‌ت سر می‌ره. ولی آیا این یعنی فیلمه بد بوده؟ نه؛ فقط زیاد تکرار شده. در ویدیوی این جلسه گفتم که بیشتر ما با عادت‌هامون دقیقاً همین اشتباه رو می‌کنیم و همین اشتباه، تغییر عادت‌های ذهنی رو برامون سخت کرده.

این جلسه گام ششم «چالش تغییر عادت» و ادامه‌ی گام پنجم (عمل کردن به آموزش) هست. در این گام یاد می‌گیری چطور نگاهت رو به عادت‌های قبلی عوض کنی و رفتار جدید رو با لذت کنار عادت قبلی بذاری، نه با جنگ و سرزنش.

🎬 در ویدیوی این جلسه چی می‌شنوی؟

تغییر عادت یه کار یه‌روزه نیست و زمان می‌بره. ما عادت قبلی‌مون رو بارها و بارها تکرار کردیم تا اینکه کاملاً عادی و طبیعی شد، پس عادت جدید هم باید یه مدت تکرار بشه تا جا بیفته. در ویدیو اول درباره‌ی همین موضوع حرف زدم و بعد رفتم سراغ دو نکته‌ی مهم.

نکته‌ی اول اینه که عادت قبلی ما بد نبوده و نباید با این نگاه سراغش بریم. نکته‌ی دوم اینه که ما آدم‌ها ذاتاً تنوع رو دوست داریم، ولی کسایی که اضافه‌وزن دارن این تنوع‌طلبی رو بیشتر برای امتحان کردن خوراکی‌های جدید خرج می‌کنن، نه برای عوض کردن عادت‌هاشون. هر دو نکته مستقیم به تغییر عادت‌های ذهنی مربوطه و در ادامه خلاصه‌شون رو برات نوشتم.

🧠 چرا نباید عادت‌ها رو خوب و بد کنیم؟

ما معمولاً فکر می‌کنیم اون عادتی که می‌خوایم کنارش بذاریم «عادت بده». ولی واقعیت اینه که اون عادت بد نیست؛ فقط ان‌قدر تکرار شده که حوصله‌مون رو سر برده و دنبال یه چیز جدیدیم، درست مثل همون فیلمی که ده بار دیدیم.

در ویدیو مثال رنگ‌ها رو زدم. همه‌ی رنگ‌ها در دنیا وجود دارن؛ من از یه رنگ خوشم میاد و یه دوست دیگه از یه رنگ دیگه. اگه من از رنگ زرد خوشم نیاد، دلیل نمی‌شه که رنگ زرد رو از دنیا پاک کنن؛ من فقط می‌تونم یه رنگ دیگه رو انتخاب کنم. عادت‌ها هم همین‌طورن. هر عادتی نتیجه‌ی یه انتخابه. ما یه مدت یه انتخاب داشتیم و حالا دوست داریم انتخاب متفاوتی داشته باشیم، و این اصلاً به این معنی نیست که انتخاب قبلی‌مون اشتباه بوده.

چرا این‌قدر روی این موضوع تأکید می‌کنم؟ چون اگه ذهن ناخودآگاه به این نتیجه برسه که «این رفتار من خیلی بده»، کم‌کم نتیجه می‌گیره که «پس من آدم بدی‌ام، من آدم درستی نیستم». وقتی این فرمول در ذهن نوشته بشه، دیگه کار از کار گذشته و انتخاب‌هایی که اثر خوبی روی ما نمی‌ذارن پشت سر هم تکرار می‌شن. برای همین باید برای ذهنمون جا بندازیم که ما چیز بدی نداریم؛ فقط داریم انتخاب‌های جدید رو تجربه می‌کنیم.

انتخاب قبلی هم هنوز هست و از بین نرفته. ما فقط کنارش انتخاب‌های جدید درست می‌کنیم و با تکرار اون‌ها، شاید دلمون بخواد برای یه مدت طولانی‌تر ادامه‌شون بدیم. پس لازم نیست نگران باشی که رفتارت داره عوض می‌شه؛ این فقط یه تجربه‌ی تازه‌ست.

🎨 ذهنی که عاشق تنوعه، چرا عادت‌هاش رو عوض نمی‌کنه؟

همه‌ی آدم‌ها تنوع رو دوست دارن. دوست داریم به سفر بریم و جاهای مختلف رو ببینیم، لباس‌های متنوع داشته باشیم یا دکوراسیون خونه رو عوض کنیم. پس خیلی خوبه که در رفتار و عادت‌هامون هم از تنوع استقبال کنیم.

در ویدیو تعریف کردم که در این یکی دو ماه اخیر عادت‌های غذایی خودم خیلی با قبل فرق کرده و واقعاً ازش لذت می‌برم، چون می‌بینم چقدر انتخاب‌های دیگه‌ای هم هست که می‌شه تجربه‌شون کرد. کسایی که اضافه‌وزن دارن معمولاً انتخاب‌هاشون در خوردن محدوده، ولی همون چند تا انتخاب رو بارها و به‌شدت تکرار می‌کنن. وقتی در مقدار خوردن، زمان خوردن، نحوه‌ی خوردن و نوع انتخاب‌هامون تنوع ایجاد کنیم، حس سرزندگی و شادابی بیشتری پیدا می‌کنیم.

ولی یه نکته‌ی مهم اینجاست. من این رو از تجربه‌ی خودم و خیلی از دوستانی که اضافه‌وزن دارن و باهاشون در ارتباطم دیدم: ما خیلی دوست داریم چیزهای جدید رو امتحان کنیم، به شرطی که خوراکی باشه. یه کیک یا بیسکویت جدید میاد، یه شرکت یه محصول با اسم تازه می‌زنه، یه فست‌فود یا رستوران جدید باز می‌شه، یه بستنی جدید مثل بستنی زغالی میاد؛ سریع به خودمون می‌گیم «من اینو نخوردم، برم ببینم مزه‌ش چطوره».

پس ما توانایی تنوع دادن رو داریم، ولی فقط در امتحان کردن خوراکی‌های جدید ازش استفاده کردیم و سعی کردیم اصلاً دست به عادت‌هامون نزنیم. اینجاست که باید برات سؤال پیش بیاد: چرا در خوراکی‌ها این‌قدر تنوع‌طلبیم و در عادت‌ها نه؟

تنوع غذایی امروز رو با ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ سال قبل مقایسه کن؛ اصلاً قابل مقایسه نیست. رستوران‌ها، مزه‌ها و خوراکی‌ها مدام بیشتر می‌شن، چون دنیا همیشه در حال گسترشه. بنابراین از این به بعد سعی کن وقتی یه بسته‌بندی جدید، یه غذای تازه یا یه تبلیغ می‌بینی، سریع واکنش نشون ندی که بری امتحانش کنی. انتخاب باید با خودت باشه، نه با تبلیغات و تنوع بازار. این هم بخشی از تغییر عادت‌های ذهنی هست.

🔓 چرا ویدیو رو کامل ببینی؟

چیزی که اینجا نوشتم فقط خلاصه‌ی حرف‌های این جلسه‌ست. در ویدیو این موضوع‌ها رو با مثال‌های کامل‌تر توضیح دادم، و وقتی با صدای خودم می‌شنوی که چرا نباید عادت قبلی رو بد بدونی، این حرف راحت‌تر در ذهنت جا می‌افته و به یه فرمول ذهنی تبدیل می‌شه.

جلسه‌های چالش «تغییر عادت» جزو دوره‌های تکمیلی سایت هستن و برای دیدن ویدیوی کامل همه‌ی گام‌ها باید اشتراک ویژه‌ی تناسب فکری رو فعال کنی. با این اشتراک، ویدیوها و تمرین‌های بقیه‌ی دوره‌های تکمیلی سایت هم برات باز می‌شه.

در گام هفتم سراغ «ترکیب احساس و رفتار» می‌ریم.