«باز برگشتی سر خونه‌ی اول؟» این جمله‌ای بود که بعد از رها کردن هر رژیم توی ذهنم می‌شنیدم. اولین رژیمم رو حدود ۸۵ کیلو شروع کردم و هر بار پنج تا ده کیلو کم میکردم، ولی بعد بیشتر از قبل برمی‌گشت؛ تا جایی که حدود ۳۳ سالگی به ۱۳۵ کیلو رسیدم. سال‌ها طول کشید تا بفهمم مشکل من شروع کردن نبود؛ موندن توی مسیر بود.
این بار قرار نیست از رژیم و کالری‌شماری و ورزش حرف بزنیم. اینجا قراره با روش ذهنی برای لاغری وارد یه مسیر تازه بشی؛ مسیری که از ذهن شروع می‌شه، نه از یخچال یا ترازو.
این مقاله قسمت دوم از «رمز و راز متناسب شدن با ذهن» هست. توی قسمت اول درباره‌ی نُه دلیل چاقی ذهن، مسئولیت‌پذیری و تصویرسازی ذهنی حرف زدیم. حالا می‌خوایم بریم سراغ هفت قدم که کمک می‌کنن توی این مسیر بمونی و نتیجه بگیری. بعد از این قسمت، قسمت سوم و قسمت چهارم منتظرت هستن. اگه تازه با این مسیر آشنا شدی، از شروع مسیر لاغری با ذهن هم یه سر بزن.
در این جلسه می‌آموزیم:
۱. 🎯 آینده‌ات رو واضح ببین
یه لحظه صبر کن و فکر کن: اگه هیچ تغییری ندی و همین عادت‌ها و همین بی‌توجهی به خودت ادامه پیدا کنه، ده سال دیگه کجایی؟ لباس‌هایی که هر سال باید یه سایز بزرگ‌تر بخری، پله‌هایی که هر سال بیشتر نفست رو می‌گیرن، و حرف‌هایی که هر بار توی مهمونی‌ها بیشتر می‌شنوی.
این تصویرها برای ترسوندن نیستن؛ برای بیدار کردن ذهنن. ذهن ما وقتی تصویر روشن و همراه با احساس از آینده داشته باشه، برای تغییرش حرکت می‌کنه. وقتی با تمام وجودت ببینی ادامه‌ی این مسیر به کجا می‌رسه، ذهنت دیگه نمی‌تونه بی‌خیال بمونه و کم‌کم به جای مقاومت، همکاری می‌کنه.
ولی یه نکته‌ی مهم هست: تصمیم‌هایی که فقط از ترس و فشار بیرونی بیان، دوام ندارن. تصمیم‌های من برای لاغر شدن همیشه از بیرون میومد؛ یه متلک، یه نصیحت توی مهمونی یا یه لباس که اندازه‌ام نبود. حتی عدد بالاتر روی ترازو ناراحتم می‌کرد، ولی هیچ‌وقت باعث تصمیم جدی نمی‌شد. برای همین با گذشتن اون موقعیت، تصمیمم هم تموم می‌شد.
یه نمونه‌ی روشنش ماجرای خواستگاری خودمه. خانواده‌ی همسرم که همه متناسب بودن، شرط گذاشته بودن یه کم وزن کم کنم. به پیشنهاد یه دوست متناسب یه رژیم و ورزش سخت رو شروع کردم و خوب هم کم کردم. ولی از روز اول منتظر تموم شدنش بودم و دو سه هفته بعد از موافقتشون، دوباره به حالت قبل برگشتم؛ ولی دیگه خانواده‌ی همسرم راهی برای مخالفت کردن نداشتن😄 دلیل من برای لاغر شدن، یه دلیل بیرونی و موقت بود و نتیجه‌اش هم موقت شد.
پس بعد از دیدن آینده‌ای که نمی‌خوای، یه «چرا»ی عمیق و درونی هم برای خودت پیدا کن. چرا می‌خوای لاغر بشی؟ فقط برای یه لباس یا یه مهمونی؟ یا برای زندگی‌ای که توش راحت نفس می‌کشی و توی آینه با رضایت به خودت نگاه می‌کنی؟ همین «چرا» موتور حرکت ذهنته.
۲. 🧭 هر روزت رو با هدفت هماهنگ کن
چاقی یه‌شبه به وجود نیومده، تناسب هم یه‌شبه به دست نمیاد. ادامه دادن از سرعت مهم‌تره. چاقی نتیجه‌ی انتخاب‌های تکراریه؛ انتخاب‌هایی که هر روز، ناخواسته و بیشتر وقت‌ها ناآگاهانه انجام دادیم.
روش ذهنی برای لاغری نمی‌خواد یه‌شبه همه‌چیز رو عوض کنی. نمی‌گه از فردا دیگه هیچ‌وقت شکلات نخور، یا هر روز اون‌قدر ورزش کن که از پا بیفتی. فقط ازت می‌خواد روزت رو آگاهانه‌تر زندگی کنی. از خودت بپرس:
- این غذایی که الان می‌خورم، انتخاب خودمه یا یه عادت ناخودآگاه؟
- دارم برای گرسنگی می‌خورم یا برای فرار از یه حس؟
- امروز، فقط امروز، چه قدم کوچیک ذهنی‌ای می‌تونم بردارم؟
یه مکث کوتاه قبل از خوردن، یه لحظه توجه به اینکه واقعاً گرسنه‌ای یا نه، یا آروم‌تر غذا خوردن، اگه با آگاهی انجام بشه، یه قدم مهمه. این مسیر درباره‌ی کنترل کردن نیست؛ درباره‌ی شناختنه. شناختن دلیل‌های واقعی‌ای که تو رو به سمت خوردن می‌برن.
من اون سال‌ها از صبح تا شب به غذا فکر میکردم. حتی صبحونه‌ی فردا رو از شب قبل برنامه‌ریزی میکردم و ساعت نه صبح وقت ثابت چای و کیکم بود. وقتی شروع کردم روزهام رو آگاهانه‌تر ببینم، فهمیدم خیلی از این خوردن‌ها اصلاً انتخاب من نبودن؛ فقط عادت بودن.
یه عادت دیگه‌ام هم عقب انداختن بود. رژیم رو همیشه برای شنبه می‌ذاشتم. توی مهمونی‌ها به خودم می‌گفتم «حیفه امشب رژیم بگیرم، امشب می‌خورم، از فردا». با دوستام که بیرون بودم می‌گفتم «الان که نمی‌تونم برنامه‌ام رو دنبال کنم». حتی شروع باشگاه رو طوری تنظیم میکردم که به تعطیلات نخوره. همه‌ی این بهونه‌ها یه پیام داشتن: «امروز روزش نیست». ولی در روش ذهنی، همیشه امروز روزشه؛ چون قدم‌ها اون‌قدر کوچیکن که توی هر روزی جا می‌شن.
۳. 👏 خودت رو از ته دل تشویق کن
ذهن ما مثل یه بچه‌ی حساسه. وقتی کاری رو درست انجام می‌ده و تشویق نمی‌شه، کم‌کم دلسرد می‌شه. ولی اگه از ته دل بهش بگی «آفرین، این همون قدمیه که من رو به تناسب می‌رسونه»، شروع می‌کنه به همکاری.
برخلاف رژیم‌هایی که با اجبار و محرومیت جلو می‌رن، در روش ذهنی هر انتخاب آگاهانه یه پیروزیه و باید دیده بشه. لازم نیست برای تشویق خودت جایزه بخری یا، از اون بدتر، یه خوراکی بخوری. من سال‌ها بعد از تموم کردن هر کاری، از مشق گرفتن تا رد کردن یه مرحله‌ی سخت توی بازی کامپیوتری، به خودم با خوراکی جایزه می‌دادم. ذهنم یاد گرفته بود جایزه یعنی غذا.
تشویق می‌تونه خیلی ساده باشه: یه لبخند به خودت توی آینه، یا یه جمله‌ی کوتاه مثل «دارم یاد می‌گیرم». این تشویق‌ها کمک می‌کنن ذهن بین انتخاب آگاهانه و حس خوب ارتباط بسازه و انگیزه‌ی درونی برای ادامه پیدا کنی؛ انگیزه‌ای که از عدد ترازو نمیاد.
۴. 🔁 تکرار کن؛ ذهن عاشق تکراره
هر چیزی از ذهن شروع می‌شه؛ حتی همون چاقی‌ای که سال‌ها باهاش درگیری، یه زمانی فقط یه فکر ساده بود که آروم‌آروم توی ذهن جا خوش کرد. جمله‌هایی مثل «ما خانوادگی چاقیم» یا «تو به فلانی رفتی» از راه شنیدن وارد ذهن می‌شن و از راه تکرار تثبیت می‌شن. من خودم سال‌ها به همه می‌گفتم «چاقی من ارثیه و هر کاری کنم لاغر بشو نیستم».
حالا وقتشه همین مسیر رو برعکس بری. ذهن هر چیزی رو که زیاد بشنوه، کم‌کم باورش می‌کنه. پژوهش‌های علوم اعصاب هم نشون دادن مغز در تمام عمر می‌تونه تغییر کنه و مسیرهای تازه بسازه؛ چیزی که بهش «انعطاف‌پذیری مغز» می‌گن. یعنی با تکرار و تمرین، ذهنی که سال‌ها چاق فکر کرده، می‌تونه کم‌کم متناسب فکر کنه.
ولی جمله‌ای که تکرار می‌کنی باید چیزی باشه که ذهنت باورش کنه. اوایل اگه می‌گفتم «من لاغرم»، ذهنم مسخره‌ام می‌کرد و می‌گفت «تو لاغر بشو نیستی». برای همین جمله‌ام رو این‌طوری انتخاب کردم: «درسته، ولی دارم لاغر شدن رو یاد می‌گیرم و وقتی به اندازه‌ی کافی یاد بگیرم، روی جسمم هم اثر می‌ذاره.» این جمله دروغ نبود، برای همین ذهنم باهاش نجنگید. «باید لاغر بشم» رو هم با «دوست دارم لاغری رو تجربه کنم» عوض کردم.
تو هم جمله‌ی مخصوص خودت رو پیدا کن؛ یه جمله‌ی کوتاه و واقعی، مثل «همون‌طور که چاق شدم، می‌تونم متناسب شدن رو هم یاد بگیرم»، و هر روز با حضور ذهن تکرارش کن.
۵. 🌐 تناسب رو به همه‌ی زندگیت گره بزن
اضافه‌وزن فقط حاصل خوردن نیست. گاهی صدای سال‌ها نادیده گرفتن احساساته؛ خستگی‌هایی که با خوراکی ساکتشون کردیم و ناراحتی‌هایی که راهی جز خوردن براشون بلد نبودیم. من وقتی کار دولتی داشتم و فشار کار و درگیری‌ها زیاد بود، وزنم سریع‌تر از همیشه بالا رفت. شب‌ها هم وقتی خسته بودم سراغ هله‌هوله میرفتم؛ امروز فکر میکنم بخش زیادی از اون شب‌خوری‌ها از خستگی بود، نه گرسنگی.
با روش ذهنی برای لاغری یاد می‌گیری که متناسب شدن یعنی تغییر در طرز فکر، احساسات و انتخاب‌ها. مثلاً:
- دوستی‌هایی که پرخوری رو عادی یا حتی بامزه می‌دونن، روی ذهن اثر می‌ذارن. من توی مدرسه دوست‌هام رو بین بچه‌های چاق انتخاب میکردم؛ کسایی که بیشتر وقتمون به حرف زدن درباره‌ی غذا می‌گذشت.
- جایزه دادن به خودت با خوراکی، ذهن رو شرطی می‌کنه که بعد از هر کاری دنبال غذا باشه.
- تعارف‌ها و رودربایستی‌های مهمونی هم بخشی از برنامه‌ی ذهنی ما هستن که باید دیده بشن.
از خودت بپرس: آدم‌هایی که باهاشون وقت می‌گذرونم چه اثری روی نگاهم به غذا دارن؟ و می‌تونم جایزه‌هام رو از خوراکی به چیزی دیگه تغییر بدم؟ به جای جنگیدن با چاقی، ذهن و احساساتت رو طوری تنظیم کن که خودبه‌خود به سمت تناسب برن.
۶. ☀️ نیمه‌ی پر لیوان رو ببین
حتی اگه هنوز عدد ترازو تغییر نکرده، شاید یه چیز مهم اتفاق افتاده: ذهنت داره عوض می‌شه. شاید دیگه شب‌ها با عذاب وجدان نمی‌خوابی. شاید قبل از سراغ یخچال رفتن، از خودت می‌پرسی «گرسنه‌ام یا خسته‌ام؟». یا شاید امروز برای اولین بار به جای سرزنش، با مهربونی با خودت حرف زدی.
این‌ها فقط ظاهرشون کوچیکه. برای ذهن یعنی ساخته شدن مسیرهای تازه. یه تعارف رو بدون رودربایستی رد کردن، به صدای سیری گوش دادن، یا حتی این جمله که «من در مسیرم، حتی اگه هنوز به مقصد نرسیدم»، همه پیروزی‌ان.
قبلاً برای من همه‌چیز یا صفر بود یا صد. با یه وعده پرخوری کل برنامه رو کنار می‌ذاشتم. یه بار وسط یه رژیم سخت، یکی از فامیل یه جعبه شیرینی آورد. همون لحظه که دیدمش، حس کردم الان می‌خورم و رژیم رو کنار می‌ذارم؛ و دقیقاً همین کار رو کردم. بعدش بزرگ‌ترین حسرتم این بود: «ای کاش نخورده بودم.» ذهنی که فقط نیمه‌ی خالی لیوان رو ببینه، با اولین لغزش همه‌چیز رو رها می‌کنه. ولی ذهنی که نیمه‌ی پر رو هم ببینه، یه لغزش رو فقط یه لغزش می‌دونه.
من خودم هنوز در مسیرم. هنوز صبح‌ها بعد از بیدار شدن یه چای با یه تیکه شکلات یا کلوچه می‌خورم و همیشه بهترین انتخاب‌ها رو ندارم، ولی خیلی بهتر از قبلم. هنوز گاهی زیاده‌روی میکنم، ولی دیگه به خودم عصبانی نمی‌شم؛ قبول میکنم که انتخاب خودم بوده و روی بهتر کردن واکنش‌هام کار میکنم. همین نگاه بود که با اون، بدون رژیم و باشگاه و قرص، حدود ۳۰ کیلو کم کردم و از اون موقع متناسب موندم.
۷. 📝 بنویس، فکر کن، نقشه بکش
همون‌قدر که دست به غذا بودن ما رو چاق می‌کنه، دست به قلم بودن ما رو لاغر می‌کنه. هر هفته یه وقت کوتاه بذار و به این سه سؤال جواب بده:
- چه چیزهایی این هفته باعث شد از مسیر دور بشم؟
- چه فکرها و عادت‌هایی بهم انگیزه دادن که ادامه بدم؟
- هفته‌ی بعد چطور می‌تونم یه کم بهتر از این هفته عمل کنم؟
وقتی این سؤال‌ها رو روی کاغذ میاری، ذهنت حساس‌تر می‌شه به فرصت‌ها و راه‌هایی که به هدفت مربوطن. مغز ما سیستمی داره که به چیزهایی که برامون مهم شدن بیشتر توجه می‌کنه؛ نوشتن هدف‌ها این سیستم رو به سمت تناسب می‌چرخونه.
یادت باشه لازم نیست کامل باشی و یه‌شبه به وزن دلخواهت برسی. هفت قدمی که مرور کردیم، کلیدهای ساده‌ای هستن که در روش ذهنی برای لاغری رو به روت باز می‌کنن. اگه دوست داری این مسیر رو منظم و قدم‌به‌قدم بری، دوره‌ی ورود به سرزمین لاغرها برای همین ساخته شده.
✍️ تمرین: نقشه‌ی هفته‌ی اولت
- چشم‌هات رو ببند و ده سال بعدت رو تصور کن، اگه هیچ چیزی عوض نشه. بعد بنویس چه حسی داشتی.
- فقط یه دلیل درونی برای متناسب شدن بنویس؛ دلیلی که از خودت میاد، نه از حرف دیگران.
- یه جمله‌ی واقعی و کوتاه برای تکرار روزانه انتخاب کن و بالای برگه بنویس.
- هر شب این هفته یه انتخاب آگاهانه‌ی کوچیکی که اون روز داشتی رو بنویس و خودت رو بابتش تشویق کن.
- آخر هفته به سه سؤال قدم هفتم جواب بده.
📝 برام بنویس
از این هفت قدم روش ذهنی برای لاغری، کدوم برات سخت‌تره؟ آخرین باری که خودت رو بابت یه انتخاب درست تشویق کردی کی بود؟ توی قسمت نظرات برام بنویس.
اگه تمرین رو انجام دادی، جمله‌ی تکراری روزانه‌ات رو هم بنویس. شاید به یه نفر دیگه کمک کنه جمله‌ی خودش رو پیدا کنه.
منتظر کامنت‌های شما هستیم! 💬👇
همراه همشگی شما: رضا عطارروشن
روش ذهنی برای لاغری یعنی چی؟
یعنی به جای کنترل غذا و بدن، روی باورها، فکرها و احساس‌هایی کار کنی که رفتار غذایی تو رو می‌سازن. وقتی ذهن تغییر کنه، رفتارها هم کم‌کم تغییر می‌کنن.
چرا با وجود انگیزه، زود از مسیر بیرون می‌زنم؟
چون انگیزه‌ای که از بیرون میاد، مثل حرف دیگران یا یه مهمونی، با گذشتن اون موقعیت تموم می‌شه. یه «چرا»ی درونی و تکرار روزانه کمک می‌کنن توی مسیر بمونی.
تکرار جمله‌ها واقعاً اثر داره؟
ذهن هر چیزی رو که زیاد بشنوه کم‌کم باور می‌کنه. فقط جمله باید واقعی باشه تا ذهن باهاش نجنگه؛ مثل «دارم لاغر شدن رو یاد می‌گیرم».
قسمت اول این مقاله کجاست؟
قسمت اول درباره‌ی نُه دلیل چاقی ذهن و مسئولیت‌پذیریه و می‌تونی از لینک ابتدای همین مقاله بخونیش.
امتیاز 4.04 از 57 رای
با دیگران به اشتراک بگذارید تا امتیاز بگیرید!
سلام استاد
شما خیلی خوب مطالب را بیان کردید والبته کامل
به یک نکته ای اشاره کردید واونم استمراره…. منمن توی دوره اصلاح پرخوری هستم خیلی خوب داشتم پیش میرفتم
تا اینکه یه روز بعد ازیک ماه ترک رژیم غذایی واحساس خوبی که از سبکی داشتم به خاطر شناخت خطاهای مغزی واجرای دستورالعمل ها، رفتم روی ترازو وعدد وزنم بالاتر رفته بود
ناگهان نجواهای ذهنم شروع شدکه رژیم ات راتکرار کن، حداقل چاقتر نمیشدیم! این چه روشی است روش ذهنی، هردوتا را باهم اجرا کن زودتر لاغر میشی… ودوبارهودوباره با هجوم شلوغی‌های زیاد واسترس که بهم وارد شد بعداز ترازو، رژیم یک ماهه ای را خریدم، واین بار چنان رنجی را تحمل میکردم که تا حالا تجربه نکرده بودم
وبیشتر دوست داشتم برگردم به همون حالت خوبی که با دوره اصلاح پرخوری پیداکرده بودم وداشتم با قدم های کوچک مسیر را طی میکردم
رژیم منو به تاریکی غم انگیزی برده بود واحساس میکردم از روی صفحه پرتگاه ترازو به دره ای عمیق پرت شده بودم
رژیم را ازگوشیم حذف کردم
الان دو روز است دارم مطالب سایت را میخونم واز شادی که توی تک تک سلول‌های بدن هست خوشحالم
ترازو را بردم جایی دور دست گذاستم
وپس از آن ترومای ذهنی (ضربه ذهنی) که به من وارد شده احساس میکنم توسط یه باند گروگان گیر دزدیده شده بودم وشما منو از دست اونا نجات دادید😂