حق انتخاب عادت‌ها (گام پنجم)

آقا من یه سوال دارم ؛ 

فرق انسان با بقیه موجودات چیه ؟ با گیاهان ، حیوانات و با این همه این نعمت هایی که خداوند آفریده فرق مون چیه ؟

چی ؟ ، بله ، درسته ، حق انتخاب .

فقط و فقط و فقط ما انسان ها هستیم که حق انتخاب داریم . انتخاب کنیم چطور فکر کنیم ، چطور زندگی کنیم ، چه تصمیماتی بگیریم ، چطور رفتار کنیم ، چطور لباس بپوشیم ، چطور غذا بخوریم ، اصلا چه چیزهایی بخوریم ، چقدر بخوریم و …

برای همین اینقدر مختلف شدیم و  بقول حضرت حافظ شدیم هفتاد و دو ملت !

جنگ هفتاد و دو ملت ، همه را عذر بنه

چون ندیدند حقیقت ، ره افسانه زدند 

اینهمه انسان تا حالا روی این کره زمین بدنیا اومدن و رفتن ، اینهمه آدم ، این همه زبان ، اینهمه فرهنگ. اینهمه اختلاف سلیقه و نظر ، اینهمه جنگ و خونریزی و کشتار راه انداختن و آخر سر هم به صلح اکتفا کردند . چرا ؟ آخه مجبور بودن تمومش کنن ، چون خسته شده بودن .فقط بخاطر یک دلیل ؛ حق انتخاب شون که از اول این قائله رو راه انداخته بود

این دقیقا همون کاری هست که ما با بدن مون میکنیم . بزارین یه قصه بگم براتون ؛

یه زمانی تو گذشته ،  یه رفتاری رو انتخاب کردیم که انجام بدیم ، وای که چقدر باحال بود ، بعد انتخاب کردیم اینی که اینقدر برامون لذت بخش بوده رو بازم تکرارش کنیم ، بازم لذت ببریم ، و بازم تکرارش کنیم …اینقدر اینکار رو انجام دادیم که شد عادت ! چطوری شد عادت ؟ مغزمون اومد وسط ، گفت آقا دوست داری این کاره رو دیگه ؟ شما یه کاری کن ، هی فکر نکن چجوری انجامش بدم ، هی تصمیم نگیر ، هی از منِ مغز هم کار اضافی نکش . بده به من ، میدم بچه های ناخودآگاه ، خودشون هماهنگ میکنن ، میزارن تو اتوپایلوت ، یا همون انجام خودکار ، بدنت هر روز خودش اون کار رو  انجام بده ، اسمش هم میزاریم عادت . اوکی ؟

و اینجوری بود که عادت هامون متولد شدند .

یه مدت که گذشت انگار دیگه اون لذت و اون کار برامون تکراری شد .دیگه دوست نداشتیم انجامش بدیم  دیگه بهمون حال که نمی‌داد هیچ ، ازش خسته هم شدیم . چرا ؟ دقیقا باز به دلیل همون حق انتخاب ! می‌خواستیم کار دیگه ای رو انجام بدیم ، رفتار دیگه ای رو انتخاب کنیم . اما امان از دژ محکم ناخودآگاه که درب فولادیش رو بسته بودند و روش هم چندتا قفل بزرگ زده بودن ! اومدیم سراغ مغز . گفت : غمت نباشه داداش ، شما به اون عادت قدیمیه کار نداشته باشید . این رفتار جدیده که انتخاب کردین رو میخواین دیگه ! الان بر و بچه های خودآگاه رو میفرستم براتون انجام بدن .

خودآگاه هم با تمام نیرو و قوا اومد ، و الحق که کمک خوبی هم می‌کرد،  منتها بدیش این بود : تمام پلن و برنامه رو باید جز به جز انتخاب میکردیم و می‌دادیم دستش ، باید هی فکر می‌کردیم،  هی تصمیم می‌گرفتیم.  هی به زور یه چیزایی رو انجام می‌دادیم و یه چیزایی رو انجام نمی‌دادیم . از تمام زندگی مون افتاده بودیم . کم کم از اینکار ، هم ما خسته شدیم و هم خودآگاه . بدتر از همه این بود که باید جلوی قدرت زیاد اتوماتیک اجرا شدن اون عادت قبلی هم می ایستادیم .

بالاخره ما و خودآگاه ، رفتار جدید رو رها کردیم . دوباره اون عادت قدیمیه اومد سراغ مون .دوباره همون کارهای تکراری و همون نتایج آزار دهنده و همون حال بد ما از انجام عادت . همون عادتی که یه زمان خودمون انتخاب کرده بودیم. همونی که یه زمان اینقدر برامون لذت بخش بود ، همون عادتی که جزئی از خودمون بود ، انتخاب خودمون بود . حالا شده بود وبال جونمون .

وقتی بهش میگفتیم ازت خسته شدم ، ولم کن ، دیگه دوستت ندارم انگار جلوی یه آینه ایستاده بودیم و داشتیم اینا رو به خودمون میگفتیم . انگار جلوی دره یک کوه ایستاده بودیم و انعکاس این حرفا به گوش خودمون برمی‌گشت و یکی بهمون میگفت :

ازت خسته شدم ، ولم کن ، دیگه دوستت ندارم !

این قصه آشنا بود ، درسته ؟ اون عادت های دوست نداشتنی ، اون بندهای محکمی که به دست و پامون زدن ، و مثل یک عروسک خیمه شب بازی ، اختیار و عنان مون رو در دست گرفتند و هر جوری دلشون بخواد خودشون بجای ما تصمیم میگیرن و عمل میکنن …شما رو یاد کدوم رفتارها انداخت ؟

پرخوری تا انفجار  ، اضافه خوری تو سیری ، ضعف در برابر خوردن شیرینی و شکلات ، ناخنک زدن ، حواس پرت غذا خوردن ، بی توجه و بی تمرکز فقط معده رو پر کردن ، مدام سر یخچال بودن ، همه خوراکی رو درهم و برهم خوردن ، نق زدن ، شاکی بودن ، همه رو مقصر دونستن ، قربانی بودن ، … کدوم شون ؟ 

یا این بهانه مشترک همه مون ؛ اشتهام زیاده خوب ، چیکار کنم  ؟!!

عجب !!! از کی تاحالا اشتها واسه خودش شخصیت مستقل پیدا کرده ؟ از کی تا حالا ما و اشتهامون از هم جدا شدیم ؟ از کی تا حالا اینقدر زورش زیاد شده که از بس میخوریم به جای اشتها ، دیگه اژدها صداش میکنیم ؟ 

اشتها یعنی چی ؟ توی لغت نامه معنی شده : “ احساس گرسنگی ، و میل به غذا خوردن .” 

پس چی شد ؟ احساس …یعنی حس میکنیم گرسنه ایم . میل …یعنی تمایل داریم ، یا دوست داریم غذا بخوریم. 

اینا هیچکدوم به معنی این نیست که داریم از گرسنگی می‌میریم!!!  یا نیاز مبرم به غذا خوردن داریم ! احساسه ، تمایل داشتنه ، یعنی دست شماست که این حس و این تمایل رو انجام بدین یا نه . میتونین انتخاب کنین . تمایل دارین حس گرسنگی رو برطرف کنین ؟ غذا بخورین . گرسنه نیستین و فقط احساس گرسنگی کاذب دارین ؟ پس چیزی نخورین  .

 بر طرف کردن اشتها ، به انتخاب ما بستگی داره . آیا به احساس گرسنگی و تمایل و دوست داشتن تون به خوردن توجه میکنین ؟ یا میگین من سیرم ولی فقط احساس گرسنگی میکنم و دوست دارم چیزی بخورم ؟

 پس اشتها همون انتخاب ماست که به انجام کدوم کار تمایل داریم ، بخوریم ؟ یا نخوریم ؟

مخلص کلام : یعنی اشتها هم همون انتخابه !

یعنی موقعی که شما حس می کنین گرسنه هستین و تمایل دارین چیزی بخورین ، یا اشتهای خوردن دارین ، این شما هستین که انتخاب کردین به این حس توجه کنین و میل تون رو برطرف کنین یا نه . واقعی نیست . قطعی نیست. 

پس :

به قول فرهنگستان زبان و ادب فارسی : “: «زین پس به جای واژه غریب و نامانوس (اشتها ) از واژه زیبا ، و مانوس و ملموس  (انتخاب ) استفاده می‌کنیم.  پایان ! 

استاد عطار روشن ، سپاس فراوان که این دست آگاهی های بی نظیر را در اختیار ما قرار می‌دهید. 

برقرار باشید. 

یا حق .