ترکیب احساس و رفتار (گام هفتم)

تا حالا شده فقط اسم لیموترش رو بشنوی و دهنت آب بیفته؟ یا یه آهنگ قدیمی گوش بدی و یهو بری به سال‌ها قبل و یه خاطره با همه‌ی حس و حالش برات زنده بشه؟ در ویدیوی این جلسه از همین تجربه‌ی ساده شروع کردم تا نشون بدم ذهن ما چطور احساس و رفتار رو به هم گره می‌زنه، و چطور می‌شه از همین ویژگی برای ایجاد احساس لاغری استفاده کرد.

این جلسه گام هفتم «چالش تغییر عادت» و ادامه‌ی گام ششم (ترکیب رفتار با عادت) هست. در این گام قراره یه قدم آسون دیگه برداریم و یه تعریف جدید در ذهنمون ثبت کنیم: جمله‌ی «من سیر هستم».

🎬 در ویدیوی این جلسه چی می‌شنوی؟

ویدیو با تبریک به بچه‌هایی شروع می‌شه که تمرین‌های چالش رو خوب انجام می‌دن و هر روز در دیدگاه‌ها می‌نویسن چه چیزی رو نخوردن و چه رفتاری رو انتخاب کردن. این کار اصلاً ساده نیست. شاید خودت هم سال‌ها یه رفتار رو تکرار کرده بودی و بارها تصمیم گرفته بودی عوضش کنی ولی موفق نشده بودی؛ ولی در همین چند هفته تونستی تغییرش بدی. این یعنی ذهنت داره باهات همکاری می‌کنه و برنامه‌ریزی جدید داره درست انجام می‌شه.

بعد توضیح دادم که چرا هر رفتار در ذهن ما همراه با یه احساس ذخیره می‌شه، چرا گاهی از یه عادت خسته‌ایم ولی باز هم تکرارش می‌کنیم، و چرا یه کلمه‌ی ساده مثل «سیر هستم» می‌تونه یه واکنش جدید در مغز ما بسازه.

🧠 ذهن احساس و رفتار رو با هم ذخیره می‌کنه

همون مثال لیموترش، یا آهنگی که ما رو یاد یه خاطره می‌ندازه، یا صدای یه نفر که یه اتفاق قدیمی رو برامون زنده می‌کنه، نشون می‌ده که در ذهن ما تصویر و احساس به هم وصلن. هر تصویر یا رفتاری که در ما احساس ایجاد کرده، به شکل یه کد یا یه فرمول در ذهن ذخیره می‌شه؛ طوری که حتی سال‌ها بعد، با استشمام یه بو، اون خاطره دوباره در ذهن مرور می‌شه.

خیلی از ما که اضافه‌وزن داریم، رفتاری با غذا داریم که خودمون هم دوستش نداریم، یا عادتی داریم که می‌دونیم درست نیست ولی نمی‌تونیم تکرارش نکنیم. دلیلش همینه. اون رفتار اولش احساس خوب به وجود آورده؛ یه رفتار جدید همراه با یه حس خوب تکرار شده، تبدیل به فرمول ذهنی شده و از اون به بعد فقط تکرار می‌شه، حتی وقتی دیگه حس خوبی هم نمی‌ده.

در ویدیو مثال سیگار رو زدم. خیلی‌ها می‌گن «دیگه واقعاً از سیگار خسته شدم ولی نمی‌تونم ترکش کنم» و بارها تصمیم به ترک گرفتن و موفق نشدن، چون کاری که اولش براشون لذت‌بخش بوده حالا فقط داره تکرار می‌شه.

این رو از تجربه‌ی خودم می‌گم؛ من سال‌های زیادی دخانیات مصرف می‌کردم و با همین روش خیلی راحت کنارش گذاشتم و الان چند ساله که اصلاً مصرف نمی‌کنم. همون کاری که در گام‌های این چالش دارم توضیح می‌دم: اول با اون عادت رابطه‌ی خوب برقرار می‌کنیم و بعد تغییرش می‌دیم.

چون رفتار و عادت‌های ما با احساس ما در ارتباطه، خیلی مهمه که برای حالت‌های خودمون تعریف جدید در ذهن بسازیم. ایجاد احساس لاغری دقیقاً از همین تعریف‌های جدید شروع می‌شه.

🍽️ چرا باید بگیم «من سیر هستم»؟

در برنامه‌ی قبلی گفتم از جمله‌هایی مثل «من کم می‌خورم» یا «خوردنم رو کم کردم» استفاده نکنیم، چون کلمه‌ی «کمتر» یه واکنش در مغز ما ایجاد می‌کنه و ما رو حریص‌تر می‌کنه. برای همین خیلی از بچه‌ها نوشتن که هر وقت تصمیم گرفتن کمتر غذا بخورن، تازه بیشتر خوردن. حالا باید یه تعریف جدید جاش بذاریم.

در ویدیو تجربه‌ی خودم رو گفتم. من عادت داشتم با چای عصرانه یه کیک یا کلوچه بخورم. به‌مرور اول یه سومش رو نخوردم، بعد نصفش رو، بعد فقط یه ذره و بعد یه لقمه، تا اینکه کلاً کنار رفت. ولی هر بار، علاوه بر اینکه به خودم می‌گفتم «تصمیم گرفتم این مقدار بخورم»، یادآوری می‌کردم که «من سیر هستم». خیلی مهمه که این جمله رو تکرار کنیم تا به عنوان یه واکنش رفتاری در مغزمون ثبت بشه.

این جمله وقت تعارف هم خیلی کاربرد داره. من سی و چند سال نمی‌تونستم بگم «میل ندارم». حتی وقتی کاملاً سیر بودم، اگه کسی چیزی تعارف می‌کرد، به خودم می‌گفتم زشته دستش رو رد کنم. از گفتن «سیرم» هم خجالت می‌کشیدم، چون همون لحظه در ذهنم می‌گفتم «تو این همه سال داری می‌خوری، این همه اضافه‌وزن داری، یعنی چی سیر هستم؟ بردار بخور». شاید در ناخودآگاه شما هم همین حرف‌ها باشه.

حالا یه آدم متناسب رو تصور کن که جلوش یه چیز خیلی خوشمزه می‌ذارن و بهش می‌گن «بیا بخور». خیلی راحت می‌گه «نه، من سیرم». اون‌ها این جمله رو راحت می‌گن، ولی ما به این راحتی نمی‌تونیم. برای همین باید ان‌قدر تکرارش کنیم که به عنوان یه فرمول جدید در مغز پذیرفته بشه. اون‌وقت می‌بینی خیلی جاها خیلی راحت می‌گی «سیر هستم» و سراغ خوردن نمی‌ری. این همون ایجاد احساس لاغری در ذهنه که با یه کلمه‌ی ساده شروع می‌شه.

یه نکته‌ی دیگه هم در ویدیو گفتم: حتی خود من وسط حرف زدن باز هم گفتم «مقدار کمتر»! این نشون می‌ده که این کلمه چقدر در ناخودآگاه جا افتاده. ما کمتر نمی‌خوریم؛ ما یه انتخاب جدید داریم و مقدار مورد نیازمون رو می‌خوریم.

🔓 چرا ویدیو رو کامل ببینی؟

چیزی که اینجا نوشتم فقط خلاصه‌ی حرف‌های این جلسه‌ست. وقتی در ویدیو با صدای خودم می‌شنوی که چطور سال‌ها نمی‌تونستم بگم «سیرم» و بعد چطور این جمله برام عادی شد، راحت‌تر خودت رو در این تجربه می‌بینی و این تعریف جدید زودتر در ذهنت جا می‌افته.

جلسه‌های چالش «تغییر عادت» جزو دوره‌های تکمیلی سایت هستن و برای دیدن ویدیوی کامل همه‌ی گام‌ها باید اشتراک ویژه‌ی تناسب فکری رو فعال کنی. با این اشتراک، ویدیوها و تمرین‌های بقیه‌ی دوره‌های تکمیلی سایت هم برات باز می‌شه.

در گام هشتم سراغ «برخورد با مواد غذایی» می‌ریم.