عادت‌های افراد چاق | ثوابشو بخر! (گام ۲۴)

❤️ بسم الله الرحمن الرحیم❤️ 

سال‌ها طول کشید تا بفهمم چاقی فقط مربوط به غذا خوردن نیست، بلکه پشت خیلی از رفتارهای ما احساسات، باورها، عادت‌ها و تجربه‌هایی وجود دارد که شاید خودمان هم از آن‌ها خبر نداشته باشیم. من به عنوان کسی که سال‌های زیادی با چاقی زندگی کردم، امروز وقتی به گذشته نگاه می‌کنم می‌بینم که خیلی از رفتارهایی که داشتم فقط یک انتخاب ساده برای خوردن نبود، بلکه نتیجه‌ی احساسات، فشارهای ذهنی و باورهایی بود که از کودکی در من شکل گرفته بود.

یکی از عادت‌هایی که سال‌ها با من همراه بود این بود که عصرها وقتی حوصله‌ام سر می‌رفت، یا زمانی که اضطراب و ناراحتی داشتم، به سوپرمارکت محل می‌رفتم و مقدار زیادی خوراکی و هله‌هوله می‌خریدم. آن زمان فکر می‌کردم مشکل من فقط علاقه به خوراکی است، اما بعدها فهمیدم خیلی وقت‌ها من دنبال غذا نبودم، بلکه دنبال آرامش، سرگرمی یا راهی برای فرار از احساساتم بودم. غذا برای من تبدیل شده بود به یک دوست همیشگی که در لحظات سخت کنارم بود.

یکی دیگر از رفتارهایی که داشتم این بود که همیشه فکر می‌کردم باید بشقاب غذایم را کامل تمام کنم. اگر غذایی باقی می‌ماند، احساس عذاب وجدان می‌کردم و با خودم می‌گفتم که اشتباه کردم که نتوانستم همه‌ی آن را بخورم. انگار تمام کردن غذا برای من نشانه‌ی خوب بودن بود و باقی ماندن غذا نشانه‌ی اینکه کار اشتباهی انجام داده‌ام. حتی ریختن غذای باقی‌مانده برایم حس بدی داشت و فکر می‌کردم چرا باید غذا را دور بریزم، در حالی که شاید بدنم دیگر نیازی به آن نداشته است.

از طرف دیگر، یکی از عادت‌های اشتباه من این بود که صبح‌ها تا ظهر چیزی نمی‌خوردم. ساعت‌ها بدنم را در حالت گرسنگی نگه می‌داشتم و بعدازظهر احساس می‌کردم انگار از قحطی برگشته‌ام و باید هر چیزی که می‌بینم بخورم. آن زمان نمی‌دانستم که محروم کردن بدن از غذا می‌تواند باعث شود بعداً کنترل خوردن برای انسان سخت‌تر شود.

من همیشه درباره‌ی رفتارهای خودم با دیگران صحبت می‌کردم. در واقع درونم دنبال این بودم که کسی به من بگوید این رفتارها طبیعی است و من آدم بدی نیستم. اما بیشتر مواقع چیزی که می‌شنیدم نصیحت‌هایی مثل «جلوی خودت را بگیر»، «کمتر بخور» یا «اراده داشته باش» بود. شاید دیگران قصد کمک داشتند، اما نتیجه‌اش برای من بیشتر احساس خجالت و شرمندگی بود. احساس می‌کردم دیگران فقط ظاهر رفتار من را می‌بینند و نمی‌دانند پشت این خوردن‌ها چه احساساتی وجود دارد.

یکی از جمله‌هایی که در فرهنگ غذایی خیلی از خانواده‌ها وجود دارد، جمله‌ی «ثوابش رو بخر» است. من اولین بار این عبارت را در آموزش‌های استاد عطاروشن شنیدم، اما مفهوم آن برایم خیلی آشنا بود. از کودکی بارها شنیده بودم که نباید غذا را باقی گذاشت. یادم هست مادرم همیشه می‌گفت اگر غذایت را کامل نخوری، قدت کوتاه می‌ماند و همه می‌فهمند که غذا نمی‌خوری. همین باعث شده بود همیشه نگرانی داشته باشم که مبادا دیگران متوجه شوند من غذا نخورده‌ام یا غذایم را کامل نکرده‌ام. انگار خوردن غذا فقط یک نیاز جسمی نبود، بلکه تبدیل شده بود به راهی برای راضی نگه داشتن دیگران.

در خانواده‌ی من هم بعضی رفتارها ناخواسته باعث ایجاد عادت‌های چاق‌کننده شده بود. مادرم همیشه دوست داشت ما غذا را کامل بخوریم، چون باور داشت بچه‌ای که غذایش را تمام کند سالم‌تر و قوی‌تر می‌شود. این باور از روی محبت بود، اما نتیجه‌اش این شد که من یاد نگرفتم به احساس سیری بدنم توجه کنم و بیشتر یاد گرفتم که باید بشقابم را خالی کنم.

از طرف دیگر، رژیم‌هایی که در خانواده تجربه می‌کردیم هم تأثیر زیادی داشت. گاهی یک ماده غذایی ناگهان ممنوع می‌شد، چون یکی از اعضای خانواده رژیم گرفته بود و برای اینکه او وسوسه نشود، همه باید آن خوراکی را کنار می‌گذاشتیم. اما همین ممنوعیت‌ها باعث می‌شد بعد از مدتی میل به آن غذاها بیشتر شود و وقتی رژیم تمام می‌شد، همه با شدت بیشتری شروع به خوردن می‌کردیم. من سال‌ها بین گرسنگی، محدودیت و بعد پرخوری در رفت و آمد بودم و همین چرخه باعث شد رابطه‌ام با غذا آرامش نداشته باشد.

وقتی با روش لاغری با ذهن آشنا شدم، چیزی که برایم متفاوت بود این بود که این روش بر پایه‌ی جنگیدن با بدن نبود. در این روش قرار نبود خودم را گرسنه نگه دارم، قرار نبود غذاهای مورد علاقه‌ام را برای همیشه ممنوع کنم، قرار نبود با ورزش‌های سخت خودم را مجبور کنم. برای اولین بار احساس کردم قرار است با بدنم دوست شوم، نه اینکه همیشه با آن در جنگ باشم.

به نظر من لاغری با ذهن یکی از آرام‌ترین روش‌هایی است که انسان می‌تواند تجربه کند، چون در آن آزادی وجود دارد. وقتی انسان به بدن خودش گوش می‌دهد، وقتی اجازه می‌دهد نیازهای واقعی‌اش را بیان کند، وقتی غذا دیگر دشمن یا جایزه نیست، زندگی راحت‌تر می‌شود. چطور می‌شود روشی سخت باشد که در آن آرامش، آزادی و احترام به خود وجود دارد؟ من به همین دلیل باور دارم که لاغر شدن می‌تواند آسان‌ترین کار دنیا باشد، وقتی ذهن ما مسیر درست را یاد بگیرد.

لاغری با ذهن به من کمک کرد باورهای قدیمی خودم را بشناسم و بفهمم بسیاری از رفتارهایی که داشتم از نیاز واقعی بدنم نمی‌آمد، بلکه از ترس‌ها و عادت‌های قدیمی سرچشمه می‌گرفت. یاد گرفتم به بدنم اعتماد کنم. وقتی بدنم حرکت می‌خواست، به او فرصت تحرک دادم. وقتی گرسنه بود، به جای جنگیدن با آن، به نیازش پاسخ دادم. وقتی تشنه بود، آب خوردم. دیگر بدنم را از چیزی محروم نکردم و کم‌کم بدنم هم یاد گرفت که می‌تواند به من اعتماد کند.

یاد گرفتم غذا فقط برای برطرف کردن گرسنگی جسمی است، نه برای فرار از ناراحتی‌ها و احساسات سخت. وقتی ناراحت می‌شدم، به جای اینکه مستقیم سراغ غذا بروم، گاهی یک کاغذ برمی‌داشتم و تمام احساسات و فکرهایم را روی آن می‌نوشتم. یاد گرفتم به خودم محبت کنم، خودم را در آغوش بگیرم و به جای اینکه با خودم سختگیر باشم، با خودم مهربان‌تر رفتار کنم.

امروز هنوز در مسیر یادگیری هستم، اما تفاوت بزرگی که ایجاد شده این است که دیگر بدنم را دشمن خودم نمی‌بینم. فهمیده‌ام بدن من سال‌ها تلاش کرده از من مراقبت کند و فقط نیاز داشته که صدایش را بشنوم. لاغری برای من دیگر فقط کم کردن عدد روی ترازو نیست، بلکه یاد گرفتن یک رابطه‌ی سالم، آرام و دوستانه با خودم است.

من باور دارم وقتی انسان خودش را دوست داشته باشد، به بدنش احترام بگذارد و ذهنش را آرام کند، تغییرات بزرگ به مرور اتفاق می‌افتند. مهم‌ترین چیزی که یاد گرفتم این بود که من نیاز ندارم با خودم بجنگم تا بهتر شوم؛ کافی است خودم را بشناسم، به خودم اعتماد کنم و قدم به قدم مسیر آرامش و سلامتی را ادامه بدهم.