مهم‌ترین دلایل چاقی چیست؟ (قسمت دوم)

اگه از من بپرسی سال‌ها چه دلیلی برای چاقیم داشتم، اولین جوابم این بود: «چاقی من ارثیه». همه‌ی عموهام و خانواده‌ی پدریم اضافه وزن داشتن و من هم این رو یه دلیل محکم می‌دونستم. ولی امروز می‌دونم که بیشتر دلایل چاقی که ما سال‌ها تکرارشون می‌کنیم، فقط توجیه‌هایی هستن که جلوی لاغر شدنمون رو می‌گیرن.

این نوشته جلسه دوم از دوره رایگان ۱۲ جلسه‌ای لاغری با ذهن است. در جلسه اول (شروع مسیر لاغری) دیدیم که ریشه‌ی چاقی در ذهنه. در این جلسه دلیل‌هایی رو که برای چاقیمون میاریم یکی‌یکی بررسی می‌کنیم، مسئولیت چاقیمون رو می‌پذیریم و اولین قدم لاغری رو برمی‌داریم.

آلبوم شگفتی‌ سازان

قبل و بعد شرکت‌ کنندگان

🤔 چرا اول دلایل چاقی، بعد روش لاغری؟

می‌دونم خیلی از شما دوست دارید زودتر برسیم به اینکه «چطور لاغر بشیم». سال‌ها اضافه وزن و فشار جسمی و روحی اون، اشتیاق زیادی در شما ساخته که هر چه زودتر از چاقی رها بشید. من این حس رو خیلی خوب می‌فهمم.

ولی لاغری با ذهن یه آموزشه. در این روش قرار نیست به زور غذامون رو کم کنیم یا ورزش سنگین کنیم تا بدنمون تغییر کنه. قراره ذهنمون یه چیز تازه یاد بگیره. ذهن هم مثل هر آموزش دیگه‌ای، برای باور کردن یه موضوع به دلیل و مدرک و حرکت قدم‌به‌قدم نیاز داره. بنابراین اول باید بفهمیم چرا چاق شدیم و بعد بریم سراغ اینکه چطور لاغر بشیم.

در جلسه‌ی قبل یه تمرین داشتیم: نوشتن دلیل‌های چاقی. اگه این تمرین رو انجام ندادی، پیشنهاد می‌کنم اول برگردی به جلسه اول، ویدیوش رو یکی دو بار دیگه ببینی، دلیل‌هات رو بنویسی و بعد این جلسه رو ادامه بدی. چون همه‌ی کار این جلسه روی همون دلیل‌هاست.

⚖️ یه قانون ساده برای سنجیدن دلایل چاقی

معمولاً هر چی اضافه وزن بیشتر باشه، دلیل‌هایی که برای چاقی نوشتیم هم بیشتره. کسی که ۱۰ کیلو اضافه وزن داره شاید دو سه تا دلیل نوشته باشه، ولی کسی که ۴۰ یا ۵۰ کیلو اضافه وزن داره احتمالاً یه فهرست بلند نوشته. حالا می‌خوایم ببینیم این دلیل‌ها واقعاً چقدر درستن.

یه قانون ساده وجود داره: هر دلیلی تا وقتی معتبره که نمونه‌ی خلافش پیدا نشه. مثلاً قانون جاذبه می‌گه هر چیزی رو رها کنی به سمت زمین میاد. اگه یه روز یه سنگ رو رها کنی و به سمت بالا بره، این قانون دیگه اعتبار نداره.

دلایل چاقی هم همین‌طورن. خیلی ساده‌ترش اینه که اگه کسی رو پیدا کنی که دقیقاً همون دلیل تو رو داره ولی چاق نیست، یعنی اون دلیل، دلیل واقعی چاقی تو نیست. فقط یه توجیهه که سال‌ها بهش تکیه کردی.

📋 رایج‌ترین دلیل‌هایی که برای چاقیمون میاریم

از نوشته‌های هزاران نفر از اعضای سایت و از تجربه‌ی خودم، این‌ها رایج‌ترین دلیل‌هایی هستن که برای چاقیمون میاریم:

• «چاقی ما ارثیه.»
• «غذاها پر از مواد شیمیایی و نگهدارنده‌ان.»
• «کارم پشت میزیه و تحرکم کمه.»
• «چند ساله فلان دارو رو مصرف می‌کنم.»
• «تیروئیدم مشکل داره.»
• «سوخت‌وساز بدنم پایینه.»
• «بعد از بارداری چاق شدم.»
• «زیاد می‌خوابم.»

احتمالاً چند تا از این‌ها رو تو هم نوشتی. حالا بیایید چند تا از مهم‌ترین‌هاشون رو با همون قانون بررسی کنیم.

🔍 بررسی دلایل چاقی، یکی‌یکی

«چاقی ما ارثیه»

این همون باوری بود که خود من سال‌ها داشتم. از بچگی شنیده بودم که خانواده‌ی ما چاقن. راست هم می‌گفتن؛ تا جایی که من یادمه، همه‌ی عموها و عموزاده‌هام اضافه وزن داشتن. برای همین من هم قبول کرده بودم که چاقی من ارثیه و کاری از دستم برنمیاد.

ولی پیدا کردن نمونه‌ی خلاف این باور خیلی راحته. خانواده‌ای رو در نظر بگیر که پدر و مادر و سه تا از بچه‌ها چاقن، ولی بچه‌ی چهارم متناسبه. اگه چاقی ارثی بود، همه‌ی بچه‌ها باید به یه اندازه ارث می‌بردن. حتی خانواده‌هایی هستن که پدر و مادر چاقن ولی هیچ‌کدوم از بچه‌ها چاق نیستن، یا برعکس.

مشکل اصلی اینجاست که وقتی از بچگی بارها می‌شنوی «چاقی تو ارثیه»، کم‌کم چاقی برات طبیعی می‌شه. با خودت می‌گی «مگه می‌شه با ارث جنگید؟» و همین باور باعث می‌شه اضافه وزن آروم‌آروم بیشتر بشه.

«غذاها پر از مواد شیمیایی‌ان»

بعضی‌ها می‌گن مواد نگهدارنده و کودهای شیمیایی که در غذاها هست اون‌ها رو چاق کرده. ولی حتماً آدم‌هایی رو می‌شناسی که دقیقاً همون غذاها رو می‌خورن و متناسبن. بنابراین این دلیل هم نمی‌تونه دلیل واقعی چاقی تو باشه.

«کارم پشت میزیه و تحرکم کمه»

من سال‌ها کارمند بودم و کارم پشت میز بود. اتفاقاً در همون سال‌ها سریع‌تر چاق شدم. چون از قبل این باور رو داشتم که آدم کم‌تحرک طبیعیه که چاق بشه. یعنی اول باور در ذهنم بود و بعد بدنم همون رو نشون داد.

ولی دور و برت رو نگاه کن. خیلی‌ها کار پشت میزی دارن، یا خانه‌دارن و کمتر از خونه بیرون می‌رن، ولی چاق نیستن. پس کم‌تحرکی هم به‌تنهایی دلیل چاقی نیست.

«سوخت‌وساز بدنم پایینه»

من هم یه زمانی باور کرده بودم که سوخت‌وساز بدنم پایینه. ولی کافیه یه خواهر یا برادر رو در نظر بگیری که هم‌خون خودته و متناسبه. اگه تفاوت بدن‌ها این‌قدر زیاد بود، باید حداقل در یه خانواده همه شبیه هم می‌بودن.

من نمی‌تونم قبول کنم که یه تفاوت کوچیک بین بدن من و یه نفر دیگه، باعث ۳۰ یا ۴۰ کیلو اختلاف وزن بشه. همه‌ی ما قلب و ریه و کلیه و مغز داریم و بدن‌هامون یه جور کار می‌کنه.

«بعد از بارداری چاق شدم»

خیلی از خانم‌ها باور دارن که بعد از به دنیا آوردن بچه، چاق شدن طبیعیه. ولی خانم‌های زیادی هستن که بعد از بارداری فقط چند کیلو اضافه وزن داشتن و بعد از دو سه ماه به وزن قبلشون برگشتن.

سؤال اینجاست که چرا یه نفر در دوران بارداری ۷ کیلو اضافه می‌کنه و یه نفر دیگه ۲۵ کیلو؟ این تفاوت نمی‌تونه فقط کار بدن باشه. یعنی باز هم پای باورها و ذهن در میونه.

«تیروئیدم مشکل داره» یا «دارو مصرف می‌کنم»

این سؤال رو خیلی از اعضای سایت از من پرسیدن. برای همین خیلی روش تحقیق کردم و از پزشک‌های زیادی هم سؤال کردم. هیچ‌کدوم با قطعیت نمی‌گفتن که اختلال تیروئید یا یه دارو حتماً این‌قدر وزن اضافه می‌کنه. می‌گفتن ممکنه در یکی اثر بذاره و در یکی نذاره، و مقدارش هم مشخص نیست.

حالا وقتی کسی در عرض سه سال ۴۰ کیلو اضافه کرده و همه‌اش رو به تیروئید نسبت می‌ده، داره یه باور رو جایگزین واقعیت می‌کنه. اینجا هم همون قانون کار می‌کنه: آدم‌هایی هستن که همین شرایط رو دارن ولی متناسبن.

خیلی ساده‌ترش اینه که همه‌ی این دلیل‌ها یه پیام مشترک به ذهن ما می‌دن: «تو حق داری چاق باشی، چاقی برای تو طبیعیه». و وقتی چاقی در ذهن ما طبیعی بشه، دیگه حدی هم براش وجود نداره.

🧠 ذهنت مقاوم نیست، فقط دلیل کافی نداره

حالا نوبت توئه. دلیل‌هایی رو که در جلسه‌ی قبل نوشتی یکی‌یکی بخون و برای هر کدوم دنبال یه نمونه‌ی خلاف بگرد؛ در خانواده، دوستان، همکارها یا هر جای دیگه. بعد جوابت رو در بخش نظرات همین جلسه بنویس. مثلاً: «فکر می‌کردم چاقیم ارثیه، ولی دخترخاله‌ام با اینکه خانواده‌اش چاقن، متناسبه.»

نوشته‌های بقیه‌ی اعضای سایت رو هم حتماً بخون. وقتی می‌بینی دلیل‌ها بین همه مشترکه ولی هر کسی یه نمونه‌ی متفاوت برای رد کردنش پیدا کرده، ذهنت خیلی راحت‌تر قبول می‌کنه که «این دلیل چاقی نیست».

خیلی از کسانی که این مسیر رو شروع می‌کنن بعد از چند روز بهم می‌گن «ذهن من نسبت به لاغر شدن مقاومت داره». جواب من اینه که ذهن تو بنده‌ی خدا هیچ مقاومتی نداره. فقط هنوز دلیل کافی پیدا نکردی که به خودت ثابت کنی می‌تونی از طریق ذهن لاغر بشی.

یه مانع دیگه هم هست. وقتی کسی ۳۰ سال گفته «من به خاطر ارث یا کار پشت میزی چاقم»، حالا براش سخته قبول کنه که اشتباه می‌کرده. انگار خجالت می‌کشه. ولی مهم نیست چند سال این فکر رو داشتی. مهم اینه که از امروز اطلاعات درست به ذهنت بدی. چون این ذهنه که باید اطلاعات جدید رو تحلیل کنه، فرمول جدید بسازه و نتیجه‌ی جدید رو در بدنت نشون بده.

📺 چرا حرف هر کسی رو درباره‌ی لاغری باور می‌کنیم؟

هر چیزی که می‌شنویم، می‌بینیم یا درباره‌اش حرف می‌زنیم، در ذهن ما فرمول‌سازی می‌شه. مخصوصاً وقتی گوینده رو قبول داشته باشیم. تبلیغ‌های لاغری رو در نظر بگیر. معمولاً یه نفر با روپوش سفید پزشکی درباره‌ی یه محصول حرف می‌زنه. اصلاً معلوم نیست پزشک باشه، ولی چون در ذهن ما پزشک یعنی آدم قابل اعتماد، حرفش رو راحت قبول می‌کنیم.

یا یه آدم خوش‌اندام رو نشون می‌دن که می‌گه از این محصول استفاده کرده. ما هم با حسرت می‌گیم «کاش من هم مثل اون بودم» و می‌ریم محصول رو می‌خریم. بعد که نتیجه نمی‌گیریم، به‌جای اینکه به روش شک کنیم، خودمون رو سرزنش می‌کنیم و می‌گیم «لابد من یه مشکلی دارم».

بنابراین گول این وعده‌ها رو نخور. هیچ‌کدوم از ما برای چاق شدن کار خاصی نکردیم. روش درست لاغری هم روشیه که به هیچ کار خاص و محصول عجیبی نیاز نداره.

🙋‍♂️ من و چاقی؛ مسئولیت با کیه؟

تا اینجا سه چیز داشتیم: من، چاقیم، و یه عالمه دلیل برای چاقیم. وقتی دلیل‌ها رو یکی‌یکی رد کردیم، چی باقی موند؟ فقط من و چاقیم.

حالا بین من و چاقیم دیگه تعارفی نیست. این چاقی رو خودم در بدنم به وجود آوردم. وقتی اضافه وزن داشتم، این وزن رو خودم با خودم از صورت تا مچ پا حمل می‌کردم. بنابراین مسئول چاقیم خودم هستم.

شاید قبول کردن این حرف اولش سخت باشه. ولی اگه می‌خوای لاغر بشی و اندامی رو که در رویات داری بسازی، راهی جز این نداری. چون وقتی مسئولیت چاقیت رو قبول کنی، می‌تونی مسئولیت لاغریت رو هم قبول کنی.

چرا لاغری‌های قبلی موندگار نبود؟

هر بار که با یه رژیم یا قرص وزن کم می‌کردی، لاغری رو به اون رژیم یا قرص نسبت می‌دادی. یعنی با خودت می‌گفتی «چون رژیم گرفتم لاغر شدم». بنابراین وقتی رژیم رو کنار می‌ذاشتی، برگشتن وزن هم برات طبیعی بود. خیلی ساده‌ترش اینه که چون خودت رو مسئول چاقیت نمی‌دونستی، خودت رو مسئول لاغریت هم نمی‌دونستی و خیلی زود از دستش می‌دادی.

وقتی محکم به خودت بگی «من خودم مسئول چاقیم هستم و خودم رو مسئول لاغریم هم می‌دونم»، یه اتفاق جالب می‌افته. دیگه خودت رو سرزنش نمی‌کنی و به خودت بد و بیراه نمی‌گی. به‌جاش می‌گی «خب، کاری بود که خودم کردم. حالا می‌خوام درستش کنم». این جمله حال خیلی بهتری بهت می‌ده تا اینکه بگی «نمی‌دونم چطور چاق شدم، همین‌جوری شد».

همه‌ی ما در چاق شدن استادیم

هیچ‌کدوم از ما چاق به دنیا نیومدیم. خداوند یه بدن کامل و متناسب به ما داده بود. اگه الان ازت بخوام در سه ماه آینده ۵ کیلو اضافه کنی، دقیقاً بلدی چه کار کنی. یعنی ذهن تو در چاق شدن استاده. ولی وقتی حرف لاغری می‌شه، انگار هیچی نمی‌دونه و دنبال این و اون می‌گرده.

خبر خوب اینه که همین ذهن و همین بدنی که تو رو چاق کرده، می‌تونه بدون هیچ چیز اضافه‌ای تو رو لاغر کنه. در لاغری با ذهن قرص و برنامه‌ی غذایی نداریم. همه چیز از درون خودت درست می‌شه.

🎨 لاغری با ذهن یه مهارته

هر مهارتی که الان بلدی، مثل رانندگی، آشپزی یا خیاطی، رو یه روزی یاد گرفتی. اول تصمیم گرفتی یادش بگیری، بعد آموزش دیدی و بعد اون‌قدر تکرار کردی تا ماهر شدی. لاغری با ذهن هم دقیقاً همین‌طوره. باید یادش بگیری و تمرینش کنی.

هر آموزشی هم از الفبا شروع می‌شه. برای یاد گرفتن رانندگی اول باید بدونی فرمون و ترمز و راهنما کجاست. الفبای لاغری با ذهن، ساختن فرمول‌های درست در ذهنه. یعنی می‌خوایم یه باور جدید درباره‌ی لاغری در ذهنمون بسازیم.

✍️ قدم اول: تعهد کتبی برای لاغری

هر کسی به اندازه‌ی شکست‌هایی که در مسیر لاغری خورده، از لاغر شدن ناامیدتره. کسی که ده بار رژیم گرفته و نتیجه نگرفته، لاغری رو خیلی دورتر از کسی می‌بینه که یک بار شکست خورده. برای همین اولین قدم ما اینه که مسئولیت لاغریمون رو به‌صورت کتبی بپذیریم.

جمله‌ی تعهدت رو با اسم خودت و تاریخ امروز این‌طوری بنویس:

«من [اسم خودت]، از امروز [تاریخ]، متعهد هستم خودم را از وزن [وزن فعلی] به وزن [وزن دلخواه] برسانم و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نکنم.»

این تعهد رو هر جا که حس بهتری بهت می‌ده ثبت کن؛ در دفترت، روی یه کارت‌پستال قشنگ با رنگ‌هایی که دوست داری، روی یه برگه‌ی بزرگ که به در کمد بچسبونی، یا در گوشیت. سخت نگیر، فقط یه جایی ثبتش کن. در بخش نظرات همین جلسه هم بنویسش تا جلوی بقیه‌ی اعضای سایت تعهد داده باشی. این کار اشتیاقت رو خیلی بیشتر می‌کنه.

💪 بدن تو توانایی لاغر شدن رو داره

خیلی‌ها علاوه بر دلیل‌های چاقی، یه عالمه دلیل هم برای «نتونستن» دارن. یکی می‌گه استخون‌بندیم درشته، یکی می‌گه چربی‌هام قدیمی و سفت شدن و دیگه آب نمی‌شن. همون‌طور که دلیل‌های چاقی رو رد کردیم، این دلیل‌ها رو هم می‌تونیم رد کنیم.

اگه بدنت تا امروز حتی یک بار، حتی یک کیلو وزن کم کرده، یعنی توانایی لاغر شدن رو داره. اگه الان متناسب نیستی، مشکل از بدنت نبوده، مشکل از روشت بوده. من خودم بارها با روش‌های مختلف ۵ کیلو، ۱۰ کیلو و حتی ۲۰ کیلو وزن کم کردم، ولی دوباره برمی‌گشت. چون از همون روزهای اول منتظر بودم دوباره چاق بشم. در ذهنم ثبت شده بود که من نمی‌تونم لاغر بمونم.

خیلی از اعضای سایت بهم پیام می‌دن که «تا حالا با رژیم ۲۰ کیلو کم کردم، ولی چه فایده، دوباره چاق شدم». من بهشون می‌گم «آفرین، این خیلی خوبه!». چون همین ۲۰ کیلو ثابت می‌کنه که بدنشون می‌تونه لاغر بشه. وقتی بدن با یه روش اشتباه تونسته این‌قدر کم کنه، فکرش رو بکن با روش درست چه کار می‌تونه بکنه.

بدن ما مشتاق لاغریه. وقتی دستت می‌بره، بدنت خودش زخم رو ترمیم می‌کنه. ولی اگه هر روز دوباره جای زخم رو باز کنی، هیچ‌وقت خوب نمی‌شه. چاقی هم همین‌طوره. بدنت می‌خواد لاغر بشه، ولی ما با فکرها و رفتارهای اشتباهمون اجازه نمی‌دیم.

🌟 متناسب بودن حق همه‌ست

سال‌ها پدر و مادرم رو سرزنش می‌کردم که چرا چاق بودن تا من هم چاق باشم. سال‌ها از خدا گله داشتم که چرا من رو این‌طوری آفریده و برای چاقیم از هر چیزی بهانه می‌ساختم. ولی امروز با کمال میل قبول می‌کنم که در اون سال‌ها، خودم باعث چاقیم بودم.

و امروز متناسب بودن حق منه، چون خواستم و یاد گرفتم. این حق فقط مال من نیست. هر کسی که باور کنه می‌تونه لاغر بشه و قدم‌به‌قدم در این مسیر حرکت کنه، به همین نتیجه می‌رسه.

در جلسه بعد (قسمت سوم: روش‌های لاغر شدن) درباره‌ی روش‌های لاغری و اینکه چرا بیشترشون جواب نمی‌دن صحبت می‌کنیم.